Geopolitieke onrust wordt bouwkostenrisico
Bouwnieuws | Door een onzer verslaggevers
Geplaatst: 16-07-2026
VLIEGKAMP VALKENBURG - De blokkade van de Straat van Hormuz lijkt in eerste instantie vooral een probleem voor de internationale oliehandel. De gevolgen reiken echter veel verder. Ook de Nederlandse bouw is afhankelijk van olie, gas en petrochemische grondstoffen. Dat zien we terug in onze actuele kostendata.
Uit een analyse van tienduizenden materiaalprijsregels blijkt dat een deel van de bouwmaterialen sterk stijgen, gemiddeld met 4,9%. Achter dat gemiddelde gaan grote verschillen schuil. Vooral productgroepen die sterk afhankelijk zijn van de petrochemische industrie laten bovengemiddelde prijsbewegingen zien.
Bij de invloed van olie op de bouw wordt vaak als eerste gedacht aan diesel voor vrachtwagens, kranen en bouwmaterieel. Dat is slechts een deel van de doorwerking.
Olie en aardgas vormen ook de basis voor veel chemische grondstoffen die worden gebruikt in isolatiematerialen, dakbedekking, kunststof leidingen, folies, membranen, kitten, coatings en installatiematerialen.
Een verstoring van de oliemarkt raakt daardoor meerdere schakels tegelijk. Niet alleen grondstoffen kunnen duurder worden, maar ook energie, transport, verzekeringen en voorraadvorming. Daarnaast kan onzekerheid over toekomstige leveringen leiden tot risico-opslagen in de keten.
De uiteindelijke prijs van een bouwproduct wordt dus niet alleen bepaald door de olieprijs van vandaag. Het gaat om de gezamenlijke invloed van beschikbaarheid, productiecapaciteit, logistiek en marktverwachtingen.
Duidelijk verschil tussen materiaalstromen
In onze kostendata zien we een herkenbaar patroon. Kunststof isolatiematerialen, dakbedekkingen, kunststof leidingproducten en verschillende afdichtingsmaterialen bewegen duidelijk sterker dan veel minerale, houten en metalen bouwproducten.
Dat betekent niet dat ieder oliegebaseerd product automatisch sterk stijgt. Bij samengestelde producten bestaat de kostprijs immers ook uit arbeid, glas, metalen onderdelen, machines en montage. Daardoor kan een eindproduct veel gematigder bewegen dan een onderliggende grondstof.
Daarom zegt één algemene materiaalindex niet genoeg. De impact verschilt sterk per productgroep en per toepassing.
De doorwerking wordt zichtbaar in woningbouwbegrotingen
In de referentiebegrotingen van Archidat kunnen we zien wat deze prijsbewegingen betekenen voor een volledig gebouw.
Bij onze modellen voor woongebouwen loopt de begroting in één kwartaal met ongeveer vijf procent op. Een belangrijk deel van die toename komt terecht in de gevel- en dakconstructies, waarin relatief veel olieafhankelijke producten zijn verwerkt.
De gebouwopzet en hoeveelheden zijn daarbij niet gewijzigd. Het verschil ontstaat door de actualisering van de onderliggende prijzen.
Bron: Archidat Indexen
De ene begroting veroudert sneller dan de andere
Een sterke prijsstijging van één materiaal betekent niet dat de volledige bouwsom evenredig stijgt. De projectimpact hangt af van de materiaalopbouw.
Een gebouw met veel kunststof isolatie, platte dakbedekking, leidingwerk, folies en afdichtingsproducten is gevoeliger voor de huidige marktbeweging dan een project waarin deze materialen een kleiner aandeel hebben.
De ouderdom van een begroting zegt daarom niet alles. Minstens zo belangrijk is de vraag: waaruit bestaat het gebouw?
Een algemene bouwkostenindex kan de actuele ontwikkeling bij een specifiek project onderschatten. Zeker wanneer meerdere oliegevoelige productgroepen tegelijkertijd in prijs bewegen.
Bekijk de volledige referentiemodellen en begrotingen op https://marktmonitor.archidat.nl
Bekijk de volledige index ontwikkeling op https://indexen.archidat.nl
Overig bouwkostennieuws
|